Alesta WEB
Kısa cevap: Restoranda ve kafede hesap üç yolla bölünür: eşit bölme (toplam kişi sayısına bölünür), ürüne göre bölme (herkes kendi yediğini öder) ve tutara göre bölme (biri belli bir tutarı öder, kalanı diğerleri). Her ödeme aynı adisyondan düşülmeli, ekranda kalan tutar her seferinde görünmeli ve adisyon ancak kalan sıfıra inince kapanmalıdır. İkram edilen ürünler kimsenin payına yazılmaz, masaya yapılan indirim ise ödenen ürünlere oranlı dağıtılır. Bu kurallar elle hesapta karışır; adisyon programında ise kendiliğinden işler.
Hesap bölmede ne ters gider? (Split bill problems)
Kalabalık bir masa hesabı ayrı ödemek istediğinde garson çoğu zaman adisyonu kâğıda döker, hesap makinesiyle böler ve kartları tek tek çeker. Bu sırada üç hata sık görülür:
- Eksik tahsilat: Biri "ben iki çay içtim" der, payı düşük hesaplanır, toplam tutmaz; fark kasa açığı olarak gün sonunda ortaya çıkar.
- Fazla tahsilat: Aynı ürün iki kişiye birden yazılır; müşteri fark edince tartışma çıkar.
- Masanın erken kapanması: İlk ödeme alınınca masa kapatılır, kalan kişilerin ödemesi başka bir masaya ya da "diğer" satırına yazılır.
Gün sonunda bu farkların nereden geldiğini bulmak zordur. Kasa sayımıyla ilgili ayrıntılar için gün sonu kasa sayımı yazısına bakabilirsiniz.
Üç bölme yöntemi
| Yöntem | Nasıl işler? | Ne zaman uygun? |
|---|---|---|
| Eşit bölme | Kalan tutar kişi sayısına bölünür, herkes aynı payı öder | Ortak tabaklar, meze, kahvaltı serpmesi |
| Ürüne göre bölme | Her kişi kendi ürünlerini seçer, yalnız onların tutarını öder | İş yemeği, öğrenci grupları, farklı siparişler |
| Tutara göre bölme | Biri belli bir tutar öder, kalan ekranda görünür | "Ben 500 lirasını vereyim" durumları, karışık ödemeler |
Üç yöntem aynı masada birlikte kullanılabilir: önce iki kişi kendi ürünlerini öder, kalan tutar diğer üç kişiye eşit bölünür. Önemli olan her ödemenin aynı adisyondan düşülmesidir.
Örnek: dört kişilik masa
Dört kişilik bir masanın hesabı 2.400 lira olsun.
- Ayşe yalnız kendi yemeğini ve içeceğini öder: 520 lira. Kalan 1.880 lira.
- Mehmet "500 lirasını ben vereyim" der ve nakit 500 lira öder. Kalan 1.380 lira.
- Kalan tutar diğer iki kişiye eşit bölünür: kişi başı 690 lira, biri kartla biri online öder.
- Kalan sıfıra iner ve masa kapanır.
Ürüne göre ödemede bir ayrıntı daha var: Ayşe'nin ödediği ürünler "ödendi" olarak işaretlenmelidir. Böylece kalan kişiler eşit böldüğünde o ürünler tekrar hesaba girmez.
İndirim, ikram ve bahşiş (Discounts, comps, tips)
- İkram: İşletmenin ikram ettiği ürün sıfır tutarlıdır; kimsenin payına yazılmaz.
- Masaya indirim: Toplam hesaba yüzde 10 indirim yapıldıysa, ürüne göre ödeyen kişinin ürünleri de aynı oranda indirimli hesaplanmalıdır. Aksi hâlde ilk ödeyen indirimden yararlanamaz, son ödeyen tüm indirimi alır.
- Bahşiş: Kartla ödenen bahşiş, adisyon tutarına karıştırılmadan ayrı kaydedilmelidir. Gün sonunda garsonlara dağıtılacak tutar ancak böyle doğru çıkar.
- Para üstü: Nakit ödemede alınan para ve verilecek para üstü ekranda görünmelidir; garsonun kafadan hesaplaması hata kaynağıdır.
Farklı ödeme yöntemleri (Mixed payments)
Bölünen hesapta her kişi farklı ödeyebilir: nakit, kredi kartı, online ödeme ya da müdavim müşteri için veresiye. Her ödemenin yöntemiyle birlikte kaydedilmesi, gün sonunda "kart toplamı" ile POS cihazının raporunun tutmasını sağlar. Veresiye ödeme müşterinin cari hesabına yazılır; bu konuda veresiye takibi yazısında ayrıntı var.
Yazarkasa (ÖKC) kullanan işletmede her ödeme için ayrı fiş kesilmesi gerekebilir. Bölünmüş ödemenin yazarkasaya hangi biçimde aktarılacağını mali müşavirinizle netleştirin.
Adisyon programında hesap bölme
Alesta WEB adisyon programında ödeme ekranında iki seçenek bulunur: "Tutara göre" ve "Ürüne göre". Tutara göre ödemede 1/2, 1/3, 1/4 düğmeleri kalan tutarı böler; masadaki kişi sayısı girildiyse "kişiye" düğmesi kalanı kişi sayısına böler, "Kalanın tümü" düğmesi de kalanı tek seferde alır. Ürüne göre ödemede kişinin ödeyeceği ürünler adet adet seçilir; seçilen tutar ekranda görünür ve ödenen adetler işaretlenir, bir sonraki kişiye yalnız ödenmemiş ürünler gelir.
İkram edilen ürünler sıfır tutarla hesaplanır, masaya yapılan indirim ürünlere oranlı dağıtılır. Her ödeme Nakit, Kart, Online ya da Veresiye olarak seçilir; nakitte para üstü gösterilir, bahşiş ayrı alana yazılır. Her tahsilattan sonra kalan tutar ekranda kalır, masa yalnız kalan sıfırlandığında "Tahsil Et & Kapat" ile kapanır. Kafe işletmeleri için ayrıntılar kafe adisyon programı, fiyatlar adisyon programı fiyatları sayfasındadır.
Sık sorulan sorular
Eşit bölmede kuruş farkı nasıl çözülür?
100 lira üç kişiye bölünürse 33,33 lira üç kez 99,99 eder. Son ödeyen kişi "kalanın tümü" ile kalan 33,34 lirayı öder; adisyon sıfırlanır.
Bir kişi ödeyip ayrılırsa masa açık kalır mı?
Evet. Kısmi ödeme masayı kapatmaz; kalan tutar ödenene kadar masa açık görünür ve yeni sipariş eklenebilir.
Ürüne göre ödemede yanlış ürün seçilirse ne olur?
Ödeme alınmadan önce seçim değiştirilebilir. Ödeme alındıktan sonraki düzeltmenin işletme sahibi ya da müdür gibi yetkili bir kişi tarafından yapılması önerilir; böylece kasada kimin neyi değiştirdiği bellidir.
QR ile sipariş veren masada hesap bölünebilir mi?
Evet. QR'dan gelen siparişler de aynı adisyona düşer, ödeme aynı ekrandan bölünür. QR sipariş için masadan sipariş yazısına bakabilirsiniz.
Kaynaklar (References)
İlgili sayfalar: Adisyon programı · Kafe adisyon programı · Restoran POS sistemi · Gün sonu kasa sayımı · İletişim
Kapak fotoğrafı: Bill Branson (Photographer) / Wikimedia Commons (Public domain)
Yorumlar
Yorum yazın
