Alesta WEB
Kısa cevap: Haber sitesinde son dakika bildirimi, okurun tarayıcısına ya da telefonuna giden kısa bir uyarıdır (web push). Okur bir kez izin verir; sonra site, sayfa kapalıyken bile başlık, kısa özet ve görselle bildirim gönderebilir. İşe yarayan bildirim üç kurala uyar: izin istemi ilk saniyede değil okur bir şey yaptıktan sonra gelir, yalnız gerçekten acil ya da önemli haber gönderilir ve günde birkaç bildirimi geçilmez. Bu kurallar çiğnenirse okur izni geri alır, tarayıcılar da siteyi "rahatsız edici" sayıp izin istemini sessizleştirir.
Web push bildirimi nedir, nasıl çalışır? (What is web push)
Web push, tarayıcıların ortak bir standardıdır. Okur sitenize girdiğinde tarayıcı "bildirim göndermek istiyor" diye sorar. Okur izin verirse tarayıcı bir abonelik oluşturur ve site bu aboneliğe, bir bildirim servisi üzerinden mesaj yollayabilir. Mesaj okurun bilgisayarında ya da Android telefonunda, site sekmesi kapalı olsa bile görünür.
Bildirimin e-posta bülteninden farkı hız ve kısalıktır. Bülten günde bir kez okunur; push ise haber yayımlandığı dakikada ekrana düşer. Yerel haber sitesi için bu, sel uyarısı, yol kapanması, deprem ya da seçim sonucu gibi haberlerde okurun ilk kaynağı olmak demektir.
Teknik olarak siteye bir servis çalışanı (service worker) dosyası ve bir bildirim servisinin anahtarları eklenir. Çoğu yayıncı bu işi hazır bir servisle yapar; abonelik listesi, gönderim ve istatistik servis tarafında tutulur.
İzin istemi: ne zaman ve nasıl? (Permission prompt)
En sık yapılan hata, sayfa açılır açılmaz tarayıcının izin penceresini göstermektir. Okur siteyi daha tanımadan "Engelle"ye basar ve bu karar kalıcıdır; aynı tarayıcıda bir daha sorulamaz. Tarayıcılar da bu davranışa karşı önlem aldı:
- Firefox, 2020'den bu yana bildirim izin istemini ancak okurun bir tıklaması ya da tuşa basmasından sonra gösteriyor.
- Chrome, izin istemlerinin çoğunun reddedildiği sitelerde "sessiz" izin arayüzüne geçiyor; istem büyük pencere yerine adres çubuğunda küçük bir simge olarak kalıyor.
- Chrome ayrıca yanıltıcı ya da kötüye kullanılan bildirim gönderen siteleri ayrı olarak işaretleyebiliyor.
Doğru yöntem iki aşamalıdır. Önce sitenin kendi küçük kutusu ya da düğmesi "Son dakika haberlerini bildirim olarak almak ister misiniz?" diye sorar. Okur "Evet" derse tarayıcının gerçek izin penceresi açılır. Bu kutu, okur bir haberi sonuna kadar okuduktan ya da ikinci sayfaya geçtikten sonra gösterilirse kabul oranı belirgin biçimde artar.
Hangi haber bildirim olarak gider?
Her haber bildirim değildir. Basit bir ölçü: okurun bu haberi şimdi bilmemesi ona zarar verir ya da bir şey kaçırtır mı? Cevap evetse bildirim gider.
| Bildirim gider | Bildirim gitmez |
|---|---|
| Deprem, sel, yangın, yol kapanması | Etkinlik duyurusu, tanıtım |
| Okulların tatil edilmesi, su ve elektrik kesintisi | Röportaj, köşe yazısı |
| Seçim sonucu, önemli mahkeme kararı | Aynı olayın beşinci gelişmesi |
| Bölgeyi doğrudan ilgilendiren resmî karar | Başka ilin magazin haberi |
Yerel sitede bildirim yerelin gücüdür. Ulusal sitelerin zaten göndereceği bir gelişmeyi tekrar etmek yerine, yalnız sizin bölgenizi ilgilendiren haberi ilk siz göndermek okurun izni geri almasını önler.
Bildirim metni nasıl yazılır? (Push notification copy)
Bildirim ekranda iki satırda okunur. Başlık ve kısa metin birlikte haberin özünü vermeli:
- Başlık: Ne oldu ve nerede. "Merkez ilçede okullar yarın tatil" gibi.
- Metin: Bir cümlelik ayrıntı. "Valilik, kar yağışı nedeniyle 1 Kasım Cumartesi günü tüm okulların tatil edildiğini açıkladı."
- Görsel: Haberin kapak fotoğrafı; Android ve masaüstünde büyük görsel olarak açılır.
- Bağlantı: Doğrudan haberin kendi sayfasına; ana sayfaya değil.
Merak tuzağı ("Bakın ne oldu!") ve büyük harf ile ünlem bombardımanı ilk birkaç seferde tıklatır, sonra izin iptallerini artırır. Son dakika sözcüğünü de her bildirime koymayın; gerçekten acil olana kalsın.
Kaç bildirim fazladır? (Frequency)
Kesin bir sayı yok; okur kitlesine göre değişir. Pratikte yerel haber siteleri için günde 1 ile 4 arası bildirim makul bir aralıktır. Olağanüstü bir günde (deprem, seçim gecesi) bu sayı aşılabilir; olağan günde aşılmamalıdır. Gece saatlerinde ise yalnız can ve mal güvenliğini ilgilendiren haber gönderilir.
Ölçmeniz gereken iki sayı var: bildirimin tıklanma oranı ve izni geri alanların sayısı. Tıklanma düşüyor, iptal artıyorsa sıklık ya da konu seçimi yanlıştır.
Mobil uygulama ve iPhone tarafı
Android'de Chrome ve diğer tarayıcılar web push'u doğrudan alır. iPhone ve iPad'de ise Apple, iOS 16.4'ten bu yana web push'u yalnız ana ekrana eklenmiş web uygulamaları için destekliyor. Yani iPhone okurunun çoğu, siteyi tarayıcıda gezerken bildirim izni veremez.
Bu yüzden okurunun büyük kısmı iPhone kullanan siteler için haber uygulaması ayrı bir kazanımdır: uygulama yüklü okura aynı bildirim, uygulama bildirimi olarak gider ve tıklayınca haber uygulamada açılır.
Haber yazılımında olması gerekenler
Bildirimin her seferinde ayrı bir panele girip elle yazılması, son dakikada zaman kaybettirir. Haber girişi ile bildirim aynı ekranda olmalı. Alesta WEB haber yazılımında bu akış şöyle çalışıyor:
- Haberi kaydederken "son dakika" işareti konan haberler sitenin üstündeki son dakika şeridine düşer ve haber kartlarında rozetle görünür.
- Aynı ekrandaki push bildirim kutucuğu işaretlenirse haber yayına alındığı anda bildirim gönderilir. Bildirim başlığı haber başlığıdır; metin, özetten HTML temizlenerek en fazla 200 karakterle oluşturulur; kapak görseli ve haberin bağlantısı eklenir.
- Taslak ya da onay bekleyen haber için bildirim gitmez; yalnız yayındaki haber gönderilir. Otomatik akıştan gelen haberde aynı bildirimin iki kez gitmesi engellenir.
- Bildirim altyapısı OneSignal ile çalışır; panelde uygulama kimliği ve anahtar girilip açılır. Aynı ayar haber mobil uygulamasına da aktarılır, böylece web ve uygulama okuru aynı bildirimi alır.
- Sosyal medya paylaşımı (X, Facebook, Telegram, Instagram) ayrı kutucuklardır ve yalnız işaretlenince yapılır; bildirim ile paylaşım birbirine karışmaz.
Ayrıntılar için haber yazılımı sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Web push bildirimi için okurun e-posta ya da telefon numarası gerekir mi?
Hayır. Okur yalnız tarayıcıda izin verir; site kişisel bilgi almaz. Abonelik tarayıcıya bağlıdır, okur ayarlardan istediği an kapatabilir.
Okur izni reddettiyse tekrar sorabilir miyim?
Tarayıcının kendi penceresi aynı site için tekrar açılmaz. Okur ancak tarayıcı ayarlarından izni kendisi değiştirebilir. Bu yüzden önce sitenin kendi sorusunu göstermek önemlidir.
Bildirim Google sıralamasını etkiler mi?
Doğrudan etkilemez. Dolaylı etkisi, okurun siteye geri dönmesi ve haberin ilk dakikalarda okunmasıdır.
Son dakika şeridine kaç haber konmalı?
Şerit güncel kalmalı. Saatler önce önemini yitirmiş haberler şeritten çıkarılmazsa şerit okur için anlamını kaybeder.
Kaynaklar (References)
İlgili sayfalar: Haber yazılımı · Haber yazılımı özellikleri · Düzeltme ve güncelleme notu · Google News'e kabul · İletişim
Kapak fotoğrafı: Acabashi / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Yorumlar
Yorum yazın
