Alesta WEB
Kısa cevap: Yayımlanmış bir haberde hata fark edildiğinde haber silinmez, düzeltilir ve okura söylenir. Düzeltme notu metnin başında ya da sonunda, tarih ve saatle birlikte, neyin yanlış olduğunu ve doğrusunu tek cümleyle yazar. Yeni bilgi eklenen haberde ise "Güncelleme" notu kullanılır. Teknik tarafta görünen "güncellendi" tarihi ile yapılandırılmış verideki dateModified aynı olmalı; Google bu tarihi arama sonucunda gösterebilir. Bir kişi ya da kurum hakkındaki haberde gelen resmî cevap ve düzeltme (tekzip) talebi ise ayrı bir yükümlülük: internet haber sitelerinde yazı en geç bir gün içinde, değiştirilmeden yayımlanır.
Neden haberi silmek yerine düzeltmeli? (Why correct, not delete)
Yerel haber sitelerinde en sık görülen refleks, hatalı haberi sessizce düzeltmek ya da tamamen kaldırmak. İkisi de zarar veriyor. Haber paylaşılmış, başka siteler alıntılamış ve arama motoru dizine eklemiş olabilir. Silinen sayfa 404 verir, sosyal medyadaki bağlantılar boşa çıkar ve "haberi kaldırdılar" yorumu güveni haberin kendisinden daha çok sarsar.
Açık düzeltme ise üç şey kazandırır. Okur, sitenin hatasını kabul ettiğini görür. Haberin ilk hâlini görmüş biri neyin değiştiğini anlar. Arama motorları da sayfanın canlı ve bakımlı olduğu sinyalini alır. Gazetecilik meslek ilkelerinin ortak noktası da budur: yanlış bilgi fark edildiğinde gecikmeden ve görünür biçimde düzeltilir.
Düzeltme, güncelleme ve tekzip farkı
| Tür | Ne zaman | Nereye yazılır |
|---|---|---|
| Düzeltme | Haberde yanlış bilgi vardı (isim, rakam, tarih, yer, unvan) | Metnin başına ya da sonuna, tarihli not |
| Güncelleme | Haber doğruydu, gelişme oldu (yeni açıklama, sonuç, rakam) | İlgili paragrafın başına ya da haberin sonuna, saatli not |
| Tekzip (cevap ve düzeltme) | Haberde adı geçen kişi ya da kurum resmî talep gönderdi | Kanunun öngördüğü biçimde, değiştirilmeden yayımlanır |
Yazım hatası, noktalama ya da anlamı değiştirmeyen küçük ifade düzeltmeleri için not gerekmez. Ölçü basit: düzeltme okurun haberden çıkardığı sonucu değiştiriyorsa not yazılır.
Düzeltme notu nasıl yazılır? (Correction note examples)
İyi bir düzeltme notu kısa, tarihli ve somuttur. "Bazı hatalar giderilmiştir" gibi belirsiz cümleler okura bir şey söylemez.
Düzeltme örneği:
Düzeltme (30 Ekim 2026, 14.20): Haberin ilk hâlinde ihale bedeli 4,2 milyon lira olarak yazılmıştı. Doğrusu 2,4 milyon liradır. Hata için okurlarımızdan özür dileriz.
Güncelleme örneği:
Güncelleme (30 Ekim 2026, 16.05): Belediye, haberin yayımlanmasının ardından yaptığı yazılı açıklamada ihalenin iptal edildiğini bildirdi.
Dikkat edilecekler:
- Yanlışı tekrar etmekten çekinmeyin. "İlk hâlinde X yazıyordu, doğrusu Y" yapısı, eski hâli okumuş kişinin farkı anlamasını sağlar.
- Başlıktaki hata başlıkta düzeltilir. Hata başlıktaysa başlık da değişir, not yine metne yazılır. Sosyal medya paylaşımı varsa altına düzeltme yorumu eklenir.
- Saati yazın. Hızlı gelişen haberlerde okur hangi bilginin hangi saatte doğru olduğunu bilmek ister.
- Kişi hakkındaki ağır hata için ayrı haber düşünün. Birini yanlışlıkla suçlu gibi gösteren bir haberde not yetmeyebilir; ayrı bir düzeltme haberi ve ana sayfada görünürlük gerekir.
Teknik taraf: tarih, dateModified ve Google
Google, yayın ve güncelleme tarihini sayfadaki görünür tarihten ve yapılandırılmış veriden okur. Arama dokümantasyonunun önerileri net:
- Sayfada açıkça etiketlenmiş bir tarih gösterin: "Yayın" ve gerekiyorsa "Güncelleme".
NewsArticleyapılandırılmış verisindedatePublishedvedateModifiedalanlarını doldurun, saat dilimiyle birlikte (Türkiye için +03:00).- Görünen tarih ile yapılandırılmış veri birbirini tutmalı.
- Gelecek tarih yazmayın; haberin anlattığı olayın tarihini sayfa tarihi yapmayın.
"datePublished": "2026-10-30T11:05:00+03:00",
"dateModified": "2026-10-30T14:20:00+03:00"Bir tuzak: yalnız yazım hatası düzeltip güncelleme tarihini ileri almak, haberi "yeni" gösterme girişimi gibi algılanabilir. Güncelleme tarihi yalnız içerikte anlamlı bir değişiklik olduğunda değişmeli.
Alesta WEB haber yazılımı, haber kaydedildiğinde güncelleme zamanını tutar ve haber detay sayfasının yapılandırılmış verisine dateModified olarak kendiliğinden yazar; editörün ayrıca kod ya da eklentiyle uğraşması gerekmez. Düzeltme notunun kendisi ise editörün işidir: metne yukarıdaki biçimde eklenir.
Tekzip gelirse ne yapılır? (Right of reply)
Basın Kanunu'nun 14. maddesi, yayında hakkında gerçeğe aykırı ya da kişilik haklarına dokunan bilgi bulunan kişiye cevap ve düzeltme hakkı tanır. 2022'de yürürlüğe giren 7418 sayılı Kanun'la internet haber siteleri de bu düzenin içine alındı. Özetle:
- Cevap ve düzeltme yazısı sorumlu müdüre ulaştığında, internet haber sitesinde en geç bir gün içinde ve hiçbir düzeltme ve ekleme yapılmadan yayımlanır.
- Yazı, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, habere URL bağlantısı verilerek, aynı punto ve aynı biçimde yayımlanır.
- Haber erişime engellenmiş ya da siteden kaldırılmışsa cevap yazısı, ilk 24 saati ana sayfada olmak üzere bir hafta yayında kalır. Yani haberi silmek tekzip yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
- Yayımlanmazsa ilgili kişi sulh ceza hâkimine başvurabilir.
Pratikte bu, sorumlu müdürün tekzip yazılarını hızla görebileceği bir e-posta adresinin künyede doğru yazılı olmasını ve gerektiğinde ana sayfada cevap yazısı için bir alan açılabilmesini gerektirir. Künye yükümlülüklerini haber sitesi kurmak için gerekenler yazımızda ayrıca anlattık.
Yayın ekibi için 6 adımlık akış
- Hatayı doğrulayın. Okur bildirimi geldiyse belgeyle ya da ikinci kaynakla teyit edin.
- Metni düzeltin. Yanlış cümleyi doğrusuyla değiştirin; başlık, özet ve görsel altı yazısını da kontrol edin.
- Notu ekleyin. Tarih, saat, neyin yanlış olduğu, doğrusu.
- Paylaşımları güncelleyin. Sosyal medya gönderisinin altına düzeltme yazın; push bildirim gönderildiyse gerekiyorsa yeni bildirim atın.
- Kayıt tutun. Hangi haberde, kimin bildirdiği, ne zaman düzeltildiği. Aynı muhabirde tekrarlayan hata türü eğitim ihtiyacını gösterir.
- Tekzip ise süreyi kaçırmayın. Bir günlük süre hafta sonunu beklemez; nöbetçi editör yetkisi önceden belli olsun.
Sık sorulan sorular
Hatalı haberi tamamen silmek ne zaman doğru olur?
Mahkeme kararıyla erişim engeli ya da kaldırma kararı geldiğinde, haber tümüyle uydurma bir kaynağa dayandığında ya da kişinin güvenliğini tehlikeye atan bilgi içerdiğinde. Bu durumda bile sayfada kısa bir açıklama bırakmak çoğu zaman 404'ten iyidir.
Düzeltme notu Google sıralamasını düşürür mü?
Düzeltme notunun sıralamayı düşürdüğüne dair bir bilgi yok. Aksine, doğru tarih bilgisi ve bakımlı içerik Google'ın önerdiği uygulamalarla uyumlu.
Tekzip metnini kısaltabilir ya da düzeltebilir miyiz?
Hayır. Kanun yazının değiştirilmeden yayımlanmasını istiyor. Metin kanuni şartlara uymuyorsa ne yapılacağı ayrı bir hukuki değerlendirme konusu.
Kaynaklar (References)
İlgili sayfalar: Haber yazılımı · Haber yazılımı özellikleri · Haber sitesinde yazar sayfası · Google News'e kabul · İletişim
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Tekzip ve kaldırma taleplerinde bir hukukçuya danışın.
Kapak fotoğrafı: Bumscissors / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)
Yorumlar
Yorum yazın
