Haber sitesi teknik altyapı rehberi

Kurumsal bir sitenin trafiği gün boyu dengelidir. Haber sitesinde ise son dakika bir haber sosyal medyada yayıldığında birkaç dakika içinde ziyaretçi sayısı on katına çıkabilir. Altyapı bu ani yükü kaldıramazsa site, en çok okunacağı anda açılmaz; okur da başka siteye geçer.

Bu yüzden haber sitelerinde sayfaların her istekte veritabanından yeniden üretilmesi yerine önbellekten sunulması esastır. Ana sayfa ve haber detay sayfaları önbellekte tutulur, yeni haber yayınlandığında yalnız ilgili sayfaların önbelleği yenilenir. Görseller sıkıştırılmış ve boyutlandırılmış biçimde sunulur.

• Sayfa önbelleği ve yayında seçici yenileme
• Görsellerin WebP ve doğru boyutta sunulması
• Okur sayısından bağımsız çalışan sayaç ve istatistik
• Ani yükte istek sınırı ve bot filtresi
• Size ayrılmış sunucu (paylaşımlı hostingde komşu site sizi yavaşlatır)

Google sayfa deneyimini en büyük içeriğin yüklenme süresi (LCP), sayfanın etkileşime yanıt süresi (INP) ve yüklenirken kaymalar (CLS) ile ölçer. Haber sitelerinde en sık sorun, sonradan yüklenen reklam alanlarının metni aşağı itmesidir. Reklam alanlarına baştan sabit yükseklik vermek kaymayı önler.

Google Haberler için ayrı bir başvuru formu doldurmak artık gerekmiyor; Google içerik politikalarına uyan, düzenli ve özgün haber yayınlayan siteleri kendisi değerlendiriyor. Bu değerlendirmede şeffaflık önemli: künye, yazar bilgisi, iletişim adresi ve yayın tarihleri açıkça görülmeli. Ayrıntılı süreç için Google News'e kabul rehberimize bakabilirsiniz.

Normal site haritasının yanında haber sitelerine özel bir haber site haritası bulunur. Bu dosyada yalnız son iki gün içinde yayınlanan haberler yer alır ve tek dosyada en fazla 1.000 adres bulunabilir. Haber eklendiği anda bu dosyanın güncellenmesi, Google'ın yeni haberi dakikalar içinde bulmasını sağlar.

Her haber detay sayfasında başlık, yayın ve güncelleme tarihi, yazar, yayıncı ve görsel bilgisini veren NewsArticle yapılandırılmış verisi bulunmalıdır. Güncelleme tarihi yalnız içerik gerçekten değiştiğinde değişmelidir; her gün tüm haberlerin tarihini yenilemek güveni azaltır.

Discover, telefonlarda kullanıcının ilgisine göre önerilen haber akışıdır ve birçok haber sitesinde arama trafiğini geçer. Discover'da büyük kartla görünmek için haber görsellerinin en az 1200 piksel genişlikte olması ve sayfanın büyük görsel önizlemesine izin vermesi gerekir. Yanıltıcı ya da abartılı başlıklar Discover'da görünürlüğü düşürür.

• En az 1200 px genişlikte haber görseli
• Büyük görsel önizlemesine izin (max-image-preview:large)
• Görselde yazı ve logo yığını yok
• Başlık içerikle birebir uyumlu

Yıllar içinde biriken haberler, arama motorlarından gelen trafiğin önemli bir bölümünü getirir. Yazılım değiştirirken arşivin eksik taşınması ya da eski adreslerin yeni adreslere yönlendirilmemesi, sitenin aylarca toparlanamayacağı bir trafik kaybına yol açar.

Doğru taşıma; haberlerin metni, görseli, kategorisi, yazarı, etiketi ve yayın tarihiyle birlikte aktarılması ve her eski adresin karşılığı olan yeni adrese kalıcı (301) yönlendirilmesidir. Taşımadan önce eski sitenin adres listesi çıkarılır, taşımadan sonra bu listedeki her adres tek tek denenir. Ayrıntılı yöntem: arşiv kaybetmeden taşıma.

• Eski adres listesi (site haritası + Search Console)
• Haber, görsel, yazar, etiket, tarih eksiksiz
• Her eski adres → yeni adres 301
• Taşıma sonrası adres adres kontrol
• Search Console'da yeni site haritası

Haber adresinde kategori ve tarih zorunlu değildir; kısa, anlamlı ve değişmeyen bir yapı yeterlidir. Önemli olan adresin haber yayınlandıktan sonra değişmemesidir. Başlık düzeltildiğinde adres de değişiyorsa eski adres yeni adrese yönlendirilmelidir.

Kalabalık bir haber merkezinde herkesin her şeyi yayınlayabilmesi hata riskini artırır. Muhabir taslak hazırlar, editör düzeltir, yayın yönetmeni onaylar; kategori editörü yalnız kendi alanını görür. Her değişikliğin kim tarafından yapıldığı kayıt altında olmalıdır.

• Taslak, onay bekleyen, yayında, zamanlanmış durumları
• Kategori bazında yetki
• Değişiklik geçmişi ve geri alma
• Aynı haberi iki kişinin aynı anda düzenleme uyarısı

Haber ajanslarına abone olan siteler, ajans haberlerini elle kopyalamak yerine otomatik çekip editör onayına düşürebilir. Ajans haberi aynen yayınlandığında yüzlerce sitede aynı metin olur; arama motorları bu metinleri kopya içerik olarak değerlendirebilir. Başlığı, girişi ve özeti yeniden yazmak, yerel bağlam eklemek görünürlüğü artırır.

Yapay zeka başlık önerisi, özet, etiket, SEO açıklaması ve yazım denetiminde zaman kazandırır. Haberin doğruluğu, kaynağı ve son kararı ise editörde kalmalıdır. Yapay zekaya tamamen yazdırılmış, kontrol edilmemiş içerik hem okur güvenini hem arama görünürlüğünü zedeler.

Haber siteleri yüksek trafikleri ve kamuoyu etkisi nedeniyle saldırganların ilgisini çeker: sitenin ele geçirilip sahte haber yayınlanması, yorum ve form alanlarından zararlı içerik eklenmesi ya da hizmet dışı bırakma saldırıları. Yönetici paneline giriş sınırlanmalı, yazılım güncel tutulmalı, her gece yedek alınmalıdır.

• Yönetim paneli girişinde deneme sınırı ve güçlü şifre
• Yazılım ve sunucu güvenlik güncellemeleri
• Her gece otomatik yedek, ayrı depolama alanında
• Dosya yükleme alanlarında tür ve boyut denetimi
• Saldırı anında istek sınırı ve engelleme

Haber sitelerinin gelir kaynakları programatik reklam, doğrudan satılan reklam alanları, resmî ilan, abonelik ve sponsorlu içeriktir. Programatik reklam için kök dizinde ads.txt dosyası bulunmalı; reklam alanlarının sayfa düzenini bozmayacak şekilde yerleştirilmesi hem okur deneyimi hem Core Web Vitals açısından önemlidir.

2022'deki değişiklikle internet haber siteleri 5187 sayılı Basın Kanunu kapsamına alındı. Künye bilgileri, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin sitede yayınlanması gibi yükümlülükler bu çerçevede doğdu. Ayrıntılar için haber sitesi kurmak için gerekenler yazımıza bakın.

Resmî ilan almak isteyen siteler için Basın İlan Kurumu'nun yayın sürekliliği, kadro, özgün içerik ve teknik koşullara dair ölçütleri vardır. Sitenizin bu ölçütlere ne kadar uyduğunu ücretsiz BİK uyum testimizle görebilirsiniz.

Okurların çoğu habere sosyal medya ve arama motorundan gelir, okuyup çıkar. Mobil uygulama ise sadık okuru siteye bağlar: telefonun ana ekranındaki simge ve son dakika bildirimi, okurun her gün geri dönmesini sağlar. Yerel haber sitelerinde bu etki daha belirgindir; bölgesindeki gelişmeyi ilk sizden öğrenen okur sizi bırakmaz.

Uygulamanın web sitesiyle aynı içerik kaynağını kullanması önemlidir. Sitede yayınlanan haber uygulamada da anında görünmeli, tasarım değişikliği için mağazaya yeni sürüm göndermek gerekmemelidir.

• Son dakika bildirimi tek tıkla
• Konuya göre bildirim aboneliği (spor, ekonomi, yerel)
• Paylaşılan bağlantının uygulamada açılması
• Markanıza özel simge ve açılış ekranı

Her haberi bildirim olarak göndermek okuru yorar ve uygulamanın silinmesine yol açar. Günde birkaç gerçekten önemli son dakika, gece saatlerinde sessizlik ve okura konu seçme imkânı, bildirimin değerini korur.

Arama, Discover, sosyal medya, doğrudan giriş ve uygulama trafiğini ayrı ayrı izleyin. Arama trafiği düşerken Discover artıyorsa sorun içerikte değil, başlık ve görsel stratejisindedir. Doğrudan giriş ve uygulama trafiği markanızın gücünü gösterir.

• Search Console: sorgular, sayfalar, Discover ve Haberler raporları
• Analytics: kaynak, sayfada kalma, kaydırma derinliği
• Haber bazında okunma ve paylaşım
• Saat bazında trafik (yayın planı için)

Hangi kategorinin ve hangi muhabirin haberlerinin daha çok okunduğu, hangi saatte yayınlanan haberin daha çok paylaşıldığı, hangi başlık yapısının daha çok tıklandığı gibi veriler, haber merkezinin önceliklerini belirlemeye yardım eder. Sayı tek başına karar verdirmemeli; kamu yararı taşıyan ama az okunan haber de yayıncılığın parçasıdır.

• SSL ve tüm sayfalar HTTPS
• Telefonda ana sayfa ve haber açılışı ölçüldü
• Sayfa önbelleği ve yayında seçici yenileme çalışıyor
• Haber site haritası ve genel site haritası Search Console'da
• robots.txt test ortamını kapatmıyor, canlıyı açıyor
• Görseller en az 1200 px ve sıkıştırılmış
• Gece yedeği ve geri dönüş denendi

• Künye, iletişim ve yazar sayfaları yayında
• Kategori yapısı ve menü son hâlinde
• Editör, muhabir ve yönetici yetkileri ayrıldı
• Ajans entegrasyonu ve onay akışı test edildi
• Yorum moderasyonu açık
• Yasal metinler (KVKK, çerez) işletmeye göre yazıldı

• ads.txt kök dizinde
• Reklam alanları sabit yükseklikte
• Analytics ve Search Console kurulu
• Çerez onayından önce izleme yok
• Bildirim altyapısı test edildi