Alesta WEB

Kısa cevap: Rust 1.100.0 12 Kasım 2026'da çıktı. En büyük yenilik, 10 yıl ve 5 başarısız denemeden sonra kararlı hâle gelen never türü (!): artık Result<T, !> gibi her yerde yazılabiliyor ve Infallible bu türün takma adı oldu. Sürüm ayrıca Allocator arayüzünü (Vec ve Box için özel bellek ayırıcı), hata durumunda geri alma için DropGuard'ı ve conjure_zst'yi kararlı yapıyor. Cargo kullanılmayan bağımlılıkları uyarıyla bildiriyor ve yeni yayımlanmış sürümleri belirli bir süre bekleten global-min-publish-age ayarını getiriyor. 2024 öncesi edition'larda never türü geri düşüşü değiştiği için küçük bir uyumluluk kırılması var.

Never türü (!) kararlı oldu (Never type stabilized)
Never türü, hiçbir değere ulaşmayan hesaplamaların türüdür. return, break, panic! ve std::process::exit gibi akışı bitiren ifadelerin türü zaten ! idi. Bu türün değeri olamayacağı için Rust onu her türe dönüştürmeye izin verir. Duyurudaki örnek:
fn mrrrow(option: Option<u32>) {
let value = match option {
Some(x) => x,
// `return` türü `!`, u32'ye dönüştürülür
None => return,
};
// ...
}Şimdiye kadar ! yalnız fonksiyon dönüş türünde (-> !) yazılabiliyordu. Rust 1.100 ile her yerde yazılabiliyor:
fn infallible_unwrap<T>(res: Result<T, !>) -> T {
// `Result<_, !>` yazmak daha önce mümkün değildi
let Ok(v) = res;
v
}Hata türü ! olan bir Result asla Err olamayacağı için let Ok(v) = res; desen eşleşmesi tek kollu yazılabiliyor. Standart kütüphanedeki std::convert::Infallible artık !'nin takma adı; Infallible kullanan eski API'ler ! ile de çalışıyor. Rust ekibi bu özelliği "10 yıl ve 5 başarısız kararlılaştırma denemesinden sonra" bitirdiklerini yazıyor.
Uyumluluk kırılması: never type fallback (Breaking change)
Infallible'ı değiştirebilmek için ekip bilinçli bir kırılma yaptı: 2015, 2018 ve 2021 edition'larında "never type fallback" () yerine ! oldu. 2024 edition'da bu değişiklik zaten yapılmıştı.
Çoğu kodda fark edilmez. Etkilenebilecek tipik durum, dönüş türü generic bir parametre olan fonksiyonun sonucunun yok sayılmasıdır. Değişiklik derleyicinin daha fazla kodu "erişilemez" olarak işaretlemesine de yol açabilir. Ekip bunun için önceden ileriye dönük uyumluluk uyarıları yayımladı ve etkilenen açık kaynak crate'lere düzeltme gönderdi. Bir bağımlılık bu yüzden derlenmiyorsa önce onun güncel sürümüne geçin.
Allocator arayüzü (Allocator API)
allocator_api'nin çekirdeği kararlı oldu. Kütüphane yazarları std::alloc::Allocator arayüzünü uygulayarak kendi bellek ayırıcılarını yazabiliyor ve bunları şimdilik Vec ile Box'ta kullanabiliyor: Vec::new_in, Vec::with_capacity_in, Box::new_in, Box::allocator gibi fonksiyonlar kararlı listede. Arena ayırıcı, sabit bellekli gömülü sistem ya da istek başına bellek havuzu kullanan sunucular için bu uzun zamandır beklenen bir adımdı. Diğer koleksiyonlar ve akıllı işaretçiler için destek "Allocators 1.0" hedefi kapsamında sonraki sürümlerde gelecek.
DropGuard ile geri alma (core::mem::DropGuard)
DropGuard, bir değeri ve bir kapanışı (closure) alır; kapsam dışına çıkıldığında, yani return, ? ya da panik durumunda kapanışı çalıştırır. Deref ve DerefMut uyguladığı için içindeki değer normal kullanılabilir. DropGuard::dismiss ise kapanışı çalıştırmadan değeri geri verir. Böylece "ya hepsi ya hiçbiri" mantığında işlem yazmak kolaylaşıyor:
use std::mem::DropGuard;
use std::num::ParseIntError;
fn parse_all(nums: &mut Vec<u32>, strings: &[&str]) -> Result<(), ParseIntError> {
let len = nums.len();
let mut nums = DropGuard::new(nums, move |nums| {
nums.truncate(len); // hata olursa vektörü eski hâline getir
});
for s in strings {
nums.push(s.parse()?); // `?` hata döndürürse geri alınır
}
DropGuard::dismiss(nums); // başarılı, koruyucuyu kaldır
Ok(())
}dismiss bilinçli olarak metot değil ilişkili fonksiyon; böylece içteki türün aynı adlı bir metoduyla çakışmıyor.
conjure_zst (Creating zero-sized types)
std::mem::conjure_zst, boyutu sıfır olan bir türün değerini oluşturmanın resmî yolu. Daha önce bunun için ()'yi transmute etmek ya da MaybeUninit::uninit().assume_init() gibi yollar kullanılıyordu. Fonksiyon unsafe, çünkü bazı API'ler güvenliklerini bu türlerin oluşturulamamasına dayandırır. Duyurudaki örnek PyO3'ün Python<'py> işaretçisi: bu token Python GIL kilidinin tutulduğunu gösterir; yoktan üretilirse güvenli görünen çağrılar kilidin tutulmadığı durumda çalışabilir.
Cargo: kullanılmayan bağımlılık ve min-publish-age (Cargo changes)
Kullanılmayan bağımlılık uyarısı: Cargo artık Cargo.toml'da tanımlı ama kullanılmayan bağımlılıkları cargo::unused_dependencies uyarısıyla bildiriyor. Uyarı yalnız bir bağımlılığı kullanabilecek tüm derleme hedefleri derlendiğinde çıkıyor; örneğin cargo check --bin foo başka bir bin'in kullanabileceği bağımlılık için uyarı vermez. dev-dependencies için uyarı yok. Ayar Cargo.toml'daki [lints.cargo] tablosundan yapılıyor.
Bağımlılık bekleme süresi (dependency cooldown): Zararlı paket sürümleri çoğu zaman yayımlandıktan birkaç saat ya da gün içinde yakalanıyor. Cargo artık bu süreyi beklemeyi destekliyor:
# .cargo/config.toml
[registry]
global-min-publish-age = "3 days"Bu ayarla cargo update son 3 günde yayımlanmış sürümleri atlıyor ve hangilerini beklettiğini yazıyor. Acil bir güncelleme gerekirse tek seferlik olarak CARGO_RESOLVER_INCOMPATIBLE_PUBLISH_AGE=allow cargo update clap --precise 4.6.9 kullanılabiliyor. Yayın zamanı (pubtime) kaydı olmayan sürümler bekletilmiyor ve cargo install bu ayarı dikkate almıyor. Ekip bunun tek başına tam bir koruma olmadığını, bağımlılık güncellemelerinin yine incelenmesi gerektiğini vurguluyor. npm, pnpm ve NuGet tarafında da benzer "en az yayın yaşı" ayarları yaygınlaşıyor.
Derleme dizini düzeni: build-dir artık dosyaları dosya türüne göre değil derleme adımına göre düzenliyor ve yapılandırma özetini (hash) her yere tutarlı uyguluyor. Bu, gereksiz ya da eksik yeniden derlemeleri azaltıyor; ancak eski düzene göre yol tahmin eden derleme betikleri bozulabilir (cargo#17287).
Diğer kararlı API'ler (Stabilized APIs)
str::trim_prefix,str::trim_suffix, dilimler vePathiçintrim_prefix: önek varsa kaldırır, yoksa değeri olduğu gibi döndürür.bool::toggle,Vec::from_fn,Box::take,Box::map,Rc::map,Arc::map.UnsafeCell::replace,UnsafeCell::as_ref_unchecked,UnsafeCell::as_mut_unchecked,std::sync::OnceiçinDefault.- Windows'a özel:
CommandExt::show_windowveChild::main_thread_handle.
Yükseltmek için: rustup update stable.
Sık sorulan sorular
Projem 2021 edition'da; derlenmezse ne yapmalıyım?
Önce cargo update ile bağımlılıkları güncelleyin; kırılan crate'lerin çoğuna düzeltme yayımlandı. Kendi kodunuzda generic dönüş türlü bir çağrının sonucunu yok sayıyorsanız türü açıkça yazın.
Allocator arayüzü HashMap ile kullanılabilir mi?
Henüz hayır. Bu sürümde kararlı kullanım Vec ve Box ile sınırlı.
min-publish-age güvenlik açığı düzeltmesini de geciktirir mi?
Evet, ayar yeni yayımlanan her sürümü bekletir. Güvenlik düzeltmesi için yukarıdaki ortam değişkeniyle tek seferlik istisna yapılır.
Kaynaklar (References)
İlgili yazılar: Rust 1.99 yenilikleri · Rust 1.99.1 · Visual Studio 2026 18.12 · Web yazılım hizmetleri
Kapak fotoğrafı: luis gomes / Wikimedia Commons (CC0)
Yorumlar
Yorum yazın

