Ulaşım
- Adres:Batıkent Mh. 8910 Sk. 6. Etap 1H No: 18 Yeni Toki Eyyübiye / Şanlıurfa (Yeni Alım Satım Karşısı)
- Telefon:0 (545) 528 88 93
- eMail: info@alestaweb.com
Redis lisans krizi, açık kaynak topluluğunu harekete geçirdi ve ortaya Valkey doğdu. Alesta Web olarak bu in-memory database devrimini yakından inceliyoruz: performans rakamları, yeni özellikler ve Redis'ten geçiş rehberi.
Mart 2024'te açık kaynak dünyasında önemli bir sarsıntı yaşandı. Redis Inc., on yılı aşkın süredir BSD lisansıyla dağıttığı popüler in-memory key-value store yazılımını BSL (Business Source License) ve SSPL (Server Side Public License) gibi kısıtlayıcı lisanslara geçirdi. Bu hamle, hem büyük bulut sağlayıcılarını hem de dünyanın dört bir yanındaki geliştiricileri harekete geçirdi.
Sonuç? Valkey adında tamamen açık kaynaklı, Linux Foundation destekli bir Redis fork'u ortaya çıktı. Valkey, Redis 7.2.4 kod tabanından başlayarak BSD 3-clause lisansıyla yoluna devam ediyor. Yani ücretsiz, özgür ve ticari projelerde sorunsuzca kullanılabilir bir in-memory database.
Peki Valkey sadece "Redis'in kopyası" mı? Kesinlikle hayır. Alesta Web olarak bu soruyu defalarca duyduk. Valkey, fork olarak başladı ama çok kısa sürede Redis'i birçok performans metriğinde geride bıraktı. Asenkron I/O threading, RDMA desteği, hash field expiration ve native vector search gibi özellikler Valkey'i artık bağımsız bir proje haline getirdi.
Türkiye'deki geliştiriciler ve şirketler için önemli bir not: Valkey, var olan Redis altyapınızla %100 uyumludur. StackExchange.Redis, Jedis, ioredis, Lettuce gibi popüler istemcileri değiştirmenize gerek yok. Bağlantı dizesini değiştirmek yeterli çoğu zaman.
Açık kaynak tarihinin en tartışmalı lisans değişikliklerinden biri nasıl gerçekleşti? Hikaye, büyük bulut sağlayıcılarının Redis'ten para kazanması ama projeye katkı vermemesi üzerine kurulu. Redis Inc., bu durumu "ücretsiz biniş" (free riding) olarak nitelendirerek 2024 yılı başında lisansı değiştirdi.
Bu karar geri tepti. Topluluğun tepkisi anlık ve güçlüydü:
Percona'nın araştırmasına göre Redis kullanıcılarının %70'i alternatif arıyor, büyük şirketlerin %83'ü ya Valkey'e geçmiş ya da aktif olarak test ediyor. Bu rakamlar, lisans krizinin ne kadar derin bir güven sarsıntısına yol açtığını gösteriyor.
alestaweb.com'da bu konuyu takip edenler bilir: Açık kaynak ekosisteminde güven, her şeyden önemlidir. Bir proje lisansını BSL'e çektiğinde, topluluk "Bu yarın daha da kötüleşebilir" diye düşünür ve alternatife yönelir. Valkey tam da bu ihtiyaca yanıt verdi.
Şimdi Redis AGPL'ye geri döndü ama Valkey treni çoktan kalktı. Güçlü topluluk, aktif geliştirme ve Linux Foundation şemsiyesi altında Valkey bugün Redis'in yerini büyük ölçüde almış durumda.
Valkey, fork olarak başladığı noktadan çok ileriye gitti. 2024 ve 2025 boyunca çıkan sürümler, projenin ne kadar hızlı geliştiklerini gösteriyor. Alesta Web ekibi bu özellikleri yakından inceledi.
Valkey 8.0, asenkron I/O threading mimarisiyle tanıtıldı. Bu sayede:
Valkey 8.1, yeni hash table implementasyonuyla bellek kullanımını %20 azalttı. Bu özellik özellikle büyük veri setleriyle çalışan uygulamalar için kritik önem taşıyor. AWS Graviton instance'larında yapılan benchmark'larda:
Momento'nun benchmark'larında Valkey 8.1.1, SET operasyonlarında 999.8K RPS ve 0.8ms p99 latency elde etti. Bu rakamlar endüstri standardı açısından son derece etkileyici.
Ekim 2025'te yayınlanan Valkey 9.0, mimari açıdan önemli değişiklikler getirdi:
Valkey ekibi ayrıca "valkey-bundle" adlı paket yayınladı. Bu bundle; Valkey core, valkey-bloom (Bloom Filter), valkey-search (Vector Search) ve valkey-timeseries gibi modülleri tek çatıda topluyor. Gerçek zamanlı uygulamalar için eksiksiz bir in-memory stack sunuyor.
Sayılar konuştuğunda tartışma biter. Alesta Web'in derlediği benchmark verilerine bakıyoruz:
| Metrik | Redis 8.0 | Valkey 8.1.1 | Fark |
|---|---|---|---|
| SET Throughput (RPS) | ~730K | 999.8K | +37% |
| GET Throughput (RPS) | ~860K | ~997K | +16% |
| SET p99 Latency | 1.15ms | 0.8ms | -30% |
| GET p99 Latency | 2.0ms | 0.8ms | -60% |
| Bellek Overhead (Hash) | Referans | -%20 | Daha verimli |
| Lisans | AGPL/SSPL/RSAL | BSD 3-clause | Tam açık kaynak |
Bu rakamlar yalnızca AWS Graviton instance'larında ölçülen değerler. x86 ortamlarında sonuçlar değişebilir, ancak genel trend Valkey'in lehine. Özellikle düşük latency gerektiren gerçek zamanlı uygulamalar, gaming backend'leri, finansal işlem sistemleri ve e-ticaret sepet/oturum yönetimi için Valkey ciddi bir avantaj sunuyor.
Dikkat edilmesi gereken bir nokta: Bu benchmark'lar izole ortamlarda yapılmıştır. Production ortamınızda kendi workload'unuzla test yapmanızı tavsiye ederiz. Bunu alestaweb.com'da da vurguladık: Her benchmark kendi workload'unuzla doğrulanmalı.
2026'nın en sıcak konularından biri: AI uygulamaları ve vector database ihtiyacı. RAG (Retrieval-Augmented Generation) sistemleri, semantic search ve embedding tabanlı öneri motorları için vector search hayati önem taşıyor.
Valkey 8.2 ile birlikte native vector search desteği geldi. "valkey-search" modülü şu özellikleri sunuyor:
Yakında hybrid search de geliyor: Full-text search ve vector similarity search birlikte çalışacak, RAG workflow'ları ve semantic query'ler için eksiksiz destek sağlanacak.
Google Cloud Memorystore da Valkey için vector search desteği sunmaya başladı. Bu, büyük cloud sağlayıcıların Valkey ekosistemini ne kadar ciddiye aldığının göstergesi. Eğer LLM tabanlı bir uygulama geliştiriyorsanız, Valkey artık ayrı bir vector database (Pinecone, Weaviate, Chroma) kurma ihtiyacını ortadan kaldırabilir.
Alesta Web mühendisleri bu konuda net: Mevcut Redis altyapınız varsa ve AI özelliği eklemek istiyorsanız, Valkey + valkey-search ikilisi en az karmaşık ve en performanslı seçenek olabilir.
Geçiş süreci düşündüğünüzden çok daha kolay. Resmi belgelere göre Valkey, Redis OSS 7.2 ve önceki tüm sürümlerle uyumlu. Yani teknik açıdan geçiş "upgrade" olarak nitelendirilebilir.
# Ubuntu/Debian
apt-get install valkey
# RHEL/CentOS/Fedora
dnf install valkey
# Docker
docker pull valkey/valkey:latest
# Docker Compose
services:
cache:
image: valkey/valkey:latest
ports:
- "6379:6379"Varolan redis.conf dosyası Valkey ile uyumludur. Valkey, valkey.conf adlı konfigürasyon dosyası kullanır ama Redis conf dosyasını olduğu gibi kabul eder. Yalnızca dosya adını değiştirmeniz yeterli çoğu durumda.
Mevcut dump.rdb veya AOF dosyalarınız doğrudan Valkey tarafından okunabilir. Veri kaybı riski yok.
# Önce Redis'ten RDB al
redis-cli BGSAVE
# dump.rdb'yi Valkey data dizinine kopyala
cp /var/lib/redis/dump.rdb /var/lib/valkey/
# Valkey'i başlat
systemctl start valkeyBağlantı URL'ini değiştirmek genellikle yeterli. Örneğin:
# Önce (Redis)
REDIS_URL=redis://localhost:6379
# Sonra (Valkey - aynı protokol, aynı port)
VALKEY_URL=redis://localhost:6379
# PHP - Predis
$client = new Predis\Client(['host' => 'valkey-host', 'port' => 6379]);
# Node.js - ioredis
const redis = new Redis({ host: 'valkey-host', port: 6379 });
# Python - redis-py
r = redis.Redis(host='valkey-host', port=6379)Redis 6, 31 Ocak 2027'de EOL (End of Life) olacak. Yani güvenlik güncellemesi almayacak. Şimdi Valkey'e geçmek, hem özgür bir lisans hem de uzun vadeli destek garantisi sunuyor. Geçişi ertelemeyin!
Sentinel çalışıyor mu? Evet, Valkey Sentinel'i destekliyor.
Cluster mode uyumlu mu? Evet, Redis Cluster protokolü destekleniyor. Valkey 9.0 ile cluster özellikleri genişledi.
Redis Stack modülleri ne olacak? RedisJSON, RediSearch gibi modüller resmi Valkey'de bulunmuyor. Ancak valkey-search (vector), valkey-bloom ve valkey-timeseries gibi açık kaynak alternatifleri mevcut. JSON desteği için FalkorDB gibi topluluk projeleri kullanılabilir.
Valkey'nin benimsenmesi son derece hızlı gerçekleşti. Bazı önemli gelişmeler:
Konteyner dünyasında ise rakamlar çarpıcı: Valkey, haftada 1 milyon container pull alıyor ve toplam 70 milyonu aştı. Bu rakam, Docker Hub'da büyük bir ekosisteme işaret ediyor.
Percona'nın araştırmasına göre Valkey için destek ve hizmet sunan şirketler de artıyor. Percona, kurumsal müşterilere Valkey destek ve danışmanlık hizmeti sunmaya başladı. Bu, Valkey'in sadece hobi projesi değil, kurumsal düzeyde ciddiye alınan bir teknoloji olduğunun kanıtı.
Alesta Web'in önerisi: E-ticaret, SaaS, fintech veya yüksek trafikli herhangi bir web uygulaması geliştiriyorsanız, Valkey'i cache ve session yönetimi için değerlendirin. Mevcut Redis kodunuzun büyük çoğunluğu sıfır değişiklikle çalışacak; karşılığında daha hızlı, daha az bellek kullanan ve gerçekten açık kaynak bir altyapı kazanacaksınız.
Valkey ekibinin 2026 için planladığı önemli özellikler:
Sonuç olarak Valkey, 2026 yılında açık kaynak in-memory database dünyasının tartışmasız lideri konumuna yerleşiyor. Redis, AGPL ile geri dönüş yapmaya çalıştı ama tren çoktan kalkmıştı.
Valkey, bir "Redis alternatifi" olmaktan çıkıp Redis'in yerini alan gerçek bir açık kaynak in-memory database haline geldi. Linux Foundation destekli bu proje; BSD lisansı, üstün performans rakamları ve genişleyen ekosistemiyle 2026'nın en dikkat çeken veritabanı projeleri arasında.
Eğer hala Redis kullanıyorsanız, geçiş için çok az neden var kalmıştır. Lisans riski, performans avantajı ve topluluğun gidişatı Valkey'i işaret ediyor. Geçiş teknik olarak birkaç saatlik iş; kazanacağınız hız, güvenlik ve özgürlük ise uzun vadeli.
Alesta Web olarak veritabanı mimarisi, cache stratejileri ve açık kaynak teknolojiler hakkında güncel içerikler üretmeye devam ediyoruz. Teknik sorularınız için alestaweb.com'u ziyaret edin.
© 2026 AlestaWeb - Tüm hakları saklıdır.