React Compiler v1.0: useMemo ve useCallback Artık Gereksiz mi? (2026)

03.02.2026 09:51 Haber

React Compiler v1.0 sonunda stable olarak yayınlandı ve React dünyasında devrim yaratıyor! Artık useMemo ve useCallback hook'larını manuel olarak yazmanıza gerek yok. Compiler tüm memoization işlemlerini otomatik olarak hallediyor. Alesta Web olarak bu yazıda React Compiler'ın nasıl çalıştığını, performans artışlarını ve migration stratejisini detaylıca anlatıyoruz.

React Compiler Nedir? (What is React Compiler?)

React Compiler, Ekim 2025'te Meta tarafından v1.0 stable sürümüyle yayınlanan bir build-time optimizasyon aracı. Kısaca söylemek gerekirse: yazdığınız React kodunu analiz ediyor ve otomatik olarak optimize ediyor.

Peki nasıl çalışıyor? Compiler, component'lerinizin veri akışını (data flow) ve değişkenlik durumunu (mutability) analiz ediyor. Sonra gereksiz render'ları otomatik olarak engelliyor. Bunu yaparken manuel useMemo, useCallback veya React.memo kullanmanıza gerek kalmıyor.

? Alesta Web Bilgi Notu:

React Compiler hem React hem React Native projelerinde çalışıyor. Meta'da Quest Store gibi büyük uygulamalarda test edildi ve production-ready olarak onaylandı.

Alesta Web ekibi olarak şunu söyleyebiliriz: Bu, React'ın son yıllardaki en büyük performans atılımlarından biri. Özellikle büyük projelerde manuel optimizasyon yapmaktan yorulan geliştiriciler için harika bir haber.

useMemo ve useCallback Artık Gereksiz mi? (Are They Obsolete?)

Kısa cevap: Evet, çoğu durumda artık gereksizler. Ama uzun cevap biraz daha nüanslı.

React Compiler ile birlikte, manuel memoization'ın bilişsel yükü (cognitive burden) ortadan kalkıyor. Eskiden şöyle düşünmeniz gerekiyordu:

Eski Yaklaşım / Old Approach:

// Eskiden böyle yazıyorduk (manual memoization)
const memoizedValue = useMemo(() => {
  return expensiveComputation(a, b);
}, [a, b]);

const memoizedCallback = useCallback(() => {
  doSomething(a, b);
}, [a, b]);

// Component'i memo ile sarmalıyorduk
export default React.memo(MyComponent);

Yeni Yaklaşım / New Approach with Compiler:

// Şimdi sadece düz kod yazıyorsunuz
const value = expensiveComputation(a, b);

const handleClick = () => {
  doSomething(a, b);
};

// React Compiler otomatik olarak optimize ediyor!
export default MyComponent;

Alesta Web olarak bu değişikliği çok beğendik. Artık "Bu değeri memo'lamalı mıyım?" diye düşünmek zorunda değilsiniz. Düz, okunabilir kod yazın, gerisini Compiler hallediyor.

✅ Compiler'ın Avantajları / Compiler Advantages:

Compiler, koşullu dallar (conditional branches) içinde bile memoization yapabiliyor. Bu, manuel useMemo/useCallback ile Rules of Hooks'u ihlal edeceğiniz durumlarda bile optimizasyon sağlıyor. Early return'lerden sonraki değişkenler de otomatik olarak memoize ediliyor.

Ancak bazı edge case'lerde hâlâ manuel kontrol isteyebilirsiniz. Bu durumda useMemo ve useCallback "escape hatch" olarak kullanılabilir. Compiler bunlarla uyumlu çalışıyor.

Performans İyileştirmeleri (Performance Improvements)

Rakamlar konuşsun. Meta'nın açıkladığı verilere göre React Compiler ile:

  • İlk yükleme (initial load) %12'ye kadar hızlandı
  • Sayfalar arası geçiş (cross-page navigation) %12 iyileşme
  • Bazı etkileşimler (interactions) 2.5x daha hızlı
  • Bellek kullanımı (memory usage) nötr kaldı - yani artış yok

Gerçek dünya örneği olarak Wakelet'in paylaştığı metrikler çok etkileyici:

Wakelet Production Metrics:

LCP (Largest Contentful Paint): 2.6s → 2.4s (%10 improvement)
INP (Interaction to Next Paint): 275ms → 240ms (%15 improvement)
Pure React elements (Radix dropdowns): ~%30 INP speedup

Alesta Web ekibi olarak bu rakamları gördüğümüzde şaşırmadık desek yalan olur. Özellikle INP metriğindeki %15'lik iyileşme, kullanıcı deneyimi açısından çok önemli.

? Bilgi / Info:

INP (Interaction to Next Paint), bir kullanıcı etkileşiminden sonra sayfanın ne kadar hızlı güncelleneceğini ölçer. Google bu metriği Core Web Vitals'a ekledi ve SEO sıralamasında etkili.

Kurulum ve Yapılandırma (Installation and Configuration)

React Compiler'ı projenize eklemek oldukça kolay. İşte popüler framework'ler için kurulum adımları:

Next.js 16+ Kurulumu / Next.js Setup:

// next.config.js
module.exports = {
  experimental: {
    reactCompiler: true,
  },
}

// Evet, bu kadar basit!

Expo SDK 54+ Kurulumu / Expo Setup:

// Expo SDK 54'te varsayılan olarak aktif!
// Yeni proje şablonunda otomatik geliyor.

// Eski projelerde app.json'a ekleyin:
{
  "expo": {
    "experiments": {
      "reactCompiler": true
    }
  }
}

Babel ile Manuel Kurulum / Manual Babel Setup:

npm install babel-plugin-react-compiler

// babel.config.js
module.exports = {
  plugins: [
    ['babel-plugin-react-compiler', {
      // Opsiyonel ayarlar
    }],
  ],
};

Alesta Web olarak Next.js kullanan projeler için kurulumun ne kadar kolay olduğunu vurgulamak isteriz. Tek satır config değişikliği ile tüm proje optimize ediliyor.

⚠️ Uyumluluk Notu / Compatibility Note:

React Compiler, React 17 ve üzeri sürümlerle uyumlu. Eğer React 16 veya daha eski sürüm kullanıyorsanız, önce React'ı güncellemeniz gerekiyor.

Migration Stratejisi (Migration Strategy)

Mevcut projenizi React Compiler'a geçirirken acele etmenize gerek yok. Compiler, mevcut memoization kodlarıyla birlikte çalışıyor.

Yeni kod için: Memoization yazmayın, Compiler'a bırakın. Düz kod yazın.

Mevcut kod için: useMemo/useCallback'leri kaldırmak, compile çıktısını değiştirebilir. Bu yüzden:

  • Ya olduğu gibi bırakın (Compiler zaten üzerine optimize eder)
  • Ya da kapsamlı test sonrası kaldırın

Önerilen Migration Adımları / Recommended Migration Steps:

1. React Compiler'ı projeye ekleyin (config değişikliği)
2. Build alın ve hata olup olmadığını kontrol edin
3. Staging'de test edin - performans metriklerini karşılaştırın
4. Production'a deploy edin
5. Yeni yazdığınız kodlarda manuel memoization kullanmayın
6. İsteğe bağlı: Eski memoization'ları test sonrası kaldırın

Alesta Web ekibi olarak önerimiz: Önce Compiler'ı aktif edin, performans kazanımlarını görün. Sonra yavaş yavaş eski memoization kodlarını temizleyin. Acele etmeye gerek yok.

✅ Alesta Web Önerisi:

CI/CD pipeline'ınıza React Compiler'ı ekleyerek her build'de otomatik optimizasyon sağlayabilirsiniz. Bu sayede tüm ekip manuel memoization stresinden kurtulur.

? Kaynaklar ve Referanslar / Sources and References

Bu makalede kullanılan bilgiler aşağıdaki güvenilir kaynaklardan derlenmiştir:

Alesta Web olarak tüm bilgileri resmi kaynaklardan doğruladık.

✅ React Compiler Hazır! (React Compiler Ready!)

Artık React Compiler v1.0 ile manuel useMemo ve useCallback yazma dönemi geride kalıyor. Alesta Web olarak bu teknolojinin React ekosistemini nasıl dönüştürdüğünü takip etmeye devam edeceğiz.

Hızlı Özet / Quick Summary:

  • ✅ React Compiler v1.0 stable yayınlandı (officially released)
  • ✅ Otomatik memoization - manuel hook yazımı gereksiz (automatic optimization)
  • ✅ %12'ye kadar performans artışı (up to 12% performance boost)
  • ✅ Next.js 16 ve Expo SDK 54'te entegre destek

React projelerinizde yardıma mı ihtiyacınız var? Alesta Web ekibi olarak frontend optimizasyonu konusunda size yardımcı olabiliriz.

Faydalı Linkler / Useful Links:

© 2026 AlestaWeb - Tüm hakları saklıdır.

WM Tools
💫

WebMaster Tools

15 Profesyonel Araç